ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ & ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

Το Εργαστήριο Τοξικολογικού Ελέγχου Γεωργικών Φαρμάκων (ΕΤΕΓΦ) εστιάζει στην τοξικολογική αξιολόγηση (προσδιορισμός βλαπτικότητας, προσδιορισμός επιπέδων έκθεσης και εκτίμηση κινδύνου) γεωργικών φαρμάκων (φυτοπροστατευτικών και βιοκτόνων προϊόντων) και την εκτίμηση κινδύνου προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα έγκρισης τους σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα της τοξικολογίας των θηλαστικών, την έκθεση του ανθρώπου και άλλων ζωικών οργανισμών που δεν αποτελούν στόχο καταπολέμησης.

Το Εργαστήριο διεξάγει έρευνα στα θεματικά πεδία της παρακολούθησης επιπέδων γεωργικών φαρμάκων σε ζωικούς οργανισμούς και σε βιολογικά υγρά (ούρα, αίμα, μητρικό γάλα), σε γενικότερα θέματα εκτίμησης κινδύνου από την έκθεση σε χημικές ουσίες με έμφαση στα αγροχημικά, σε εξειδικευμένες επιδράσεις όπως εκείνες στο ενδοκρινικό σύστημα και η συνολική εκτίμηση κινδύνου από την έκθεση σε πολλαπλούς ρυπαντές από τη συνδυαστική τοξικότητα καθώς και μελέτες μεταβολομικής και πρωτεομικής.

Διαθέτει σύγχρονο εξοπλισμό τόσο για τη χημική ανάλυση όσο και για τις βιοχημικές ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα της τοξικολογίας και της αντικατάστασης της χρήσης σπονδυλωτών με in vitro και in silico μεθόδους.  Η εμπειρογνωμοσύνη που έχει αποκτηθεί αξιοποιείται στις δραστηριότητες αξιολόγησης. Η πρωτοποριακή σκέψη της ομάδας συνεχώς διευρύνεται και εμπλουτίζεται μέσω των ερευνητικών εργασιών και των συνεργασιών με κορυφαίους επιστήμονες στο πλαίσιο των διαφόρων διεθνών έργων.

Επιστημονικό προσωπικό εργαστηρίου

Δρ Κυριακή Μαχαίρα, Τοξικολόγος, Ερευνήτρια Α’, Προϊσταμένη
Δρ Κωνσταντίνος Μ. Κασιώτης, Χημικός, Ερευνητής A’
Δρ Αικατερίνη Τερμεντζή, Γεωπόνος, Ερευνήτρια B’
Δρ Ευφροσύνη Κατσάνου, Βιοχημικός, Ερευνήτρια Γ’
Δρ Ευφροσύνη Ζαφειράκη, Χημικός, Ερευνήτρια Γ’
Δρ Ειρήνη Μπαΐρα, MSc, Μοριακή Βιολόγος, Ερευνήτρια Γ΄
Δρ Ιωάννης Α. Θεολογίδης, Βιολόγος, Ερευνητής Γ΄
Δρ Ελιάνα Σπηλιώτη, Χημικός, Ερευνήτρια Γ΄
Νίκη Αραπάκη, MSc, Χημικός, Ειδική Λειτουργική Επιστήμονας Γ΄
Αγαθή Χαριστού, MSc, Χημικός, Ειδική Τεχνική Επιστήμονας
Δήμητρα Νικολοπούλου, MSc, Βιοχημικός, Ειδική Τεχνική Επιστήμονας
Μάριος Κ. Μεϊντάνης, MSc, Τεχνολόγος Γεωπόνος
Πελαγία Αναστασιάδου, MSc, Τεχνολόγος Ιχθυολόγος

Δρ Δέσποινα Μπουρνελέ, MSc, Βιολόγος
Δρ Βασιλική Χατζή, MSc, Βιολόγος
Δρ Μαρία Καρακώστα, Βιολόγος
Δρ Αναστασία Ρεπούσκου, Βιολόγος
Αναστασία Σπυροπούλου, MSc, Βιολόγος
Βασιλεία Λάσκαρη, MSc, Βιολόγος
Πέτρος Ε. Μπατάκης, MSc, Βιολόγος
Ηλέκτρα Μανέα-Κάργα, MSc, Τεχνολόγος Τροφίμων

Επιστημονικές δραστηριότητες
  • Έλεγχος και αξιολόγηση, εκτίμηση βλαπτικότητας και κινδύνου δραστικών ουσιών και σκευασμάτων γεωργικών φαρμάκων για την τεχνική και επιστημονική υποστήριξη του ΥπΑΑΤ και της EFSA.
  • Διενέργεια εργαστηριακών ελέγχων με διαπιστευμένες αναλυτικές μεθόδους προσδιορισμού επιπέδων γεωργικών φαρμάκων και μεταβολιτών τους σε ωφέλιμα αρθρόποδα.
  • Διενέργεια εργαστηριακών ελέγχων με διαπιστευμένες αναλυτικές μεθόδους προσδιορισμού επιπέδων κανναβινοειδών και THC σε βιομηχανική κάνναβη.
  • Επίβλεψη διδακτορικών διατριβών, πτυχιακών και μεταπτυχιακών μελετών και πρακτική άσκηση φοιτητών.
  • Διατήρηση εκτροφών του εργαστηρίου, κυτταρικών καλλιεργειών και υδρόβιων οργανισμών.

 

Οι επιστήμονες του ΕΤΕΓΦ συμμετέχουν ως εμπειρογνώμονες σε διάφορους επιστημονικούς φορείς της ΕΕ, όπως στην Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), ως εθνικοί αντιπρόσωποι ή μεμονωμένοι εμπειρογνώμονες στη μονάδα PRAS της EFSA και στον ECHA, ομάδες εργασίας της επιτροπής βιοκτόνων προϊόντων.

Κύριοι τομείς έρευνας
  • Παρακολούθηση επιπέδων γεωργικών φαρμάκων και των μεταβολιτών τους σε βιολογικά υγρά και ιστούς ζωικών οργανισμών, μελισσών και προϊόντων μελισσοκομίας – με στοχευμένη και μη στοχευμένη χημική ανάλυση (GC-MS/MS, LC-MS/MS και UHPLC-HRMS/MS).
  • Προσδιορισμός της έκθεσης των ψεκαστών, των εργαζομένων και των κατοίκων σε γεωργικά φάρμακα.
  • Ανάπτυξη και εφαρμογή νέων μεθόδων εκτίμησης βλαπτικότητας των χημικών ουσιών και μιγμάτων τους.
  • Aνάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων μελέτης των κρανιοπροσωπικών δομών και άλλων συστημάτων στο πειραματικό μοντέλο Danio rerio(zebrafish).
  • Ανάλυση γονιδιακής έκφρασης (RT-PCR σε πραγματικό χρόνο) και ταυτοποίηση γονιδίων στα εκάστοτε πεδία ερευνητικού ενδιαφέροντος.
  • Εφαρμογές μεταβολομικής και πρωτεομικής, σε βιολογικά συστήματα (κύτταρα, βιολογικά υγρά, ιστούς, όργανα και οργανισμοί) με UHPLC-HRMS / MS Orbitrap, Compound Discoverer, Proteome Dicoverer.
  • Μελέτη in vitro και in vivo αλλοιώσεων του γενετικού υλικού.
  • Διερεύνηση του τοξικολογικού προφίλ των βιοενεργών φυσικών προϊόντων και χημική ανάλυση για τον προσδιορισμό χημικής σύστασης φυσικών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων μελισσοκομίας) με σύγχρονες αναλυτικές πλατφόρμες (τεχνολογία LC-MS, GC-MS και UHPLC-HRMS / MS-Orbitrap).
  • Εφαρμογές in silico εργαλείων για την αξιολόγηση – πρόβλεψη τοξικολογικών ιδιοτήτων με πολλαπλά εργαλεία όπως QSAR Toolbox, ToxTree, Derek Nexus, Sarah Nexus, Meteor Nexus και Vitic Nexus.
  • Συστηματική ανάλυση της δια δέρματος και δια αναπνοής έκθεσης σε επικίνδυνους χημικούς παράγοντες στο χώρο εργασίας.
  • Παρακολούθηση επιπέδων ιχνοστοιχείων και μακροστοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των βαρέων μετάλλων σε δείγματα νερού, μελισσών, μελισσοκομικών προϊόντων, κάνναβης και ιχθύων με τη χρήση ICP-MS.
Ερευνητικά Προγράμματα σε εξέλιξη
  • PARC, “Partnership for the Assessment of Risk from Chemicals”. Χρηματοδότηση: ΕΕ (2022 – 2029)
  • LIFE PureAgroH2O, «Pollutant Photo-NF-remediation of Agro-Water», LIFE2017/ENV/000387. Χρηματοδότηση: ΕΕ (2018 – 2022). https://www.lifepureagroh2o.com/
  • PLANT-B, “A sustainable mixed cropping-beekeeping system in the Mediterranean basin” (Ίδρυμα PRIMA). Χρηματοδότηση: ΕΕ (2019-2023). https://www.plant-b.net/home
  • NanoShield, «Νέας γενιάς ασφαλή νανοτεχνολογικά προϊόντα για την καταπολέμηση των ασθενειών και την ταυτόχρονη ενδυνάμωση των φυτών». Χρηματοδότηση ΓΓΕΚ (2020-2023).
  • INSIGNIA-EU, «Preparatory action for monitoring of environmental pollution using honey bees ENV/2021/OP/0014». Χρηματοδότηση: ΕΕ (2021-2024).
  • GP/EFSA/ENCO/2020/03 Partnering Grants “Overview of data and methodologies and data gap identification in exposure assessment for PPPs in residential settings”. Χρηματοδότηση: ΕΕ (2021-2023).
  • GP/EFSA/ENCO/2020/03 Partnering Grants “Preparatory work for EFSA’s further consideration how to report, use and interpret historical control data in (eco)toxicity studies”. Χρηματοδότηση: ΕΕ (2021-2022).
  • BAUA F2484, “Packaging, formulations and systems for exposure reduction to hazardous substances in the workplace” Project number: F 2484 Institution: Federal Institute for Occupational Safety and Health (BAuA). Χρηματοδότηση: Γερμανικός Φορέας BAUA (2022-2025).
Προγράμματα παροχής υπηρεσιών
  • GP/EFSA/PREV/2021/01 “Tasking grants – Entrusting new preparatory tasks falling within the mission of the EFSA Pesticides Peer Review and Pesticides Residues and Application Desk unit”. Χρηματοδότηση: EFSA (2021-2025).
  • GP/EFSA/PRAS/2017/02-GP3, “Entrusting new preparatory tasks falling within the mission of the EFSA Pesticides unit-Νο Χρηματοδότηση: EFSA (1.11.2018- 29.3.2022).
  • Provision of Evaluation Services of dossiers of Plant Protection Products and active ingredients in accordance with Regulation (EC) 1107/2009, as implemented in Malta through Legal Notice 284 of 2011. Χρηματοδότηση: MCCAA (2021-2024).
  • Provision of Evaluation Services of an application of a Biocidal Product and draft Assessment Report of an active substance in accordance with Regulation (EC) 528/2012 as implemented in Malta through Legal Notice 348 of 2013. Χρηματοδότηση: MCCAA (2022-2024).