ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ

Αντικείμενο της Επιστημονικής Διεύθυνσης Φυτοπαθολογίας αποτελεί η μελέτη και η έρευνα των ασθενειών των καλλιεργουμένων φυτών που οφείλονται σε παρασιτικά (μύκητες, βακτήρια, φυτοπλάσματα, ιοί, ιοειδή) και μη παρασιτικά (έλλειψη θρεπτικών στοιχείων, επίδραση δυσμενών περιβαλλοντικών παραγόντων, κλπ.) αίτια με σκοπό την προστασία και αειφορία του φυτικού κεφαλαίου της Χώρας. Επιπρόσθετα, η Επιστημονική Διεύθυνση δραστηριοποιείται σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος (επαναχρησιμοποίηση γεωργικών αποβλήτων και νερού, αξιολόγηση περιβαλλοντικού αποτυπώματος καλλιεργειών και αγροτικών επιχειρήσεων), και γεωργίας ακριβείας με έμφαση στην εδαφολογία και στη χωρικά καθορισμένη διαχείριση εδαφών και καλλιεργειών.

Η Επιστημονική Διεύθυνση Φυτοπαθολογίας διαθέτει προσωπικό υψηλής επιστημονικής κατάρτισης και σύγχρονο εξοπλισμό και εγκαταστάσεις για να φέρει σε πέρας το επιστημονικό έργο της. Συνεργάζεται με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, συμμετέχοντας σε Ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα, σε δίκτυα συνεργασιών καθώς και σε Ευρωπαϊκoύς και παγκόσμιους Οργανισμούς Φυτοϋγείας και Φυτοπροστασίας.

Προϊσταμένη Επιστημονικής Διεύθυνσης Φυτοπαθολογίας:  Δρ  Αιμιλία Μαρκέλλου, Ερευνήτρια Α

Επιστημονικές δραστηριότητες
  • Αναπτύσσει τις επίσημες μεθοδολογίες επισκόπησης των καλλιεργειών και διενεργεί εργαστηριακές αναλύσεις στο πλαίσιο των επίσημων ελέγχων επισκοπήσεων των καλλιεργειών της Χώρας για επιβλαβείς μικροοργανισμούς καραντίνας, και τον εργαστηριακό Φυτοϋγειονομικό Έλεγχο εισαγομένων και εγχώρια παραγομένων φυτών και φυτικών προϊόντων, σύμφωνα με την Εθνική και Ενωσιακή νομοθεσία.
  • Παρέχει υπηρεσίες διάγνωσης ασθενειών, ανάλυσης εδαφών, ανάλυσης νερού άρδευσης, φυτικών ιστών και εδαφοβελτιωτικών και παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες για την αποτελεσματική διαχείριση των διαγνωσθέντων προβλημάτων με απόλυτο σεβασμό για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
  • Αξιολογεί τους «Τεχνικούς Φακέλους» λιπασμάτων για έγκριση μόνιμης άδειας εμπορίας και διακίνησης τους στη Χώρα.
Κύριοι τομείς έρευνας

Οι ερευνητικές δραστηριότητες της Επιστημονικής Διεύθυνσης Φυτοπαθολογίας προσδιορίζονται από τις εκάστοτε ανάγκες και τα προβλήματα της ελληνικής γεωργίας. Αυτές αφορούν στην:

  • Ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των ασθενειών των φυτών.
  • Μελέτη της συστηματικής ταξινόμησης, φυσιολογίας, βιολογίας, γενετικής, επιδημιολογίας και πληθυσμιακής δυναμικής των παθογόνων.
  • Μελέτη της αιτιολογίας των μη παρασιτικών παθήσεων των φυτών.
  • Ανάπτυξη καινοτόμων στρατηγικών αντιμετώπισης των ασθενειών και έρευνα επί των μοριακών αλληλεπιδράσεων φυτού ξενιστή-παθογόνου-περιβάλλοντος, των μηχανισμών παθογένειας και άμυνας των φυτών.
  • Ανάπτυξη και εφαρμογή μεθόδων ανίχνευσης-ταυτοποίησης επιβλαβών μικροοργανισμών για την αποτροπή εισόδου, εγκατάστασης και διασποράς τους στη Χώρα και στρατηγικών διαχείρισης ασθενειών με βιολογικές μεθόδους και χαμηλές εισροές φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
  • Αειφόρο διαχείριση αγροτικού περιβάλλοντος, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του εδάφους εφαρμόζοντας αρχές Ευφυούς Γεωργίας. Αξιοποίηση γεωγραφικών συστημάτων πληροφορίων στη γεωργία και το περιβάλλον.
  • Ανάπτυξη διαχειριστικών σχεδίων για την προσαρμογή και αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και εφαρμογή Αρχών Κυκλικής Οικονομίας στη γεωργία.
Επιλεγμένες δημοσιεύσεις

Markellou, E., Kapaxidi, E., Karamaouna, F., Samara, M., Kyriakopoulou, K., Anastasiadou, P., Vavoulidou, E., Meidanis, M., Machera, K., Mandoulaki, A., Margaritopoulou, T., Giovannini, O., Tomada, S., Pertot, I. & Puopolo, G.  (2022). Evaluation of plant protection efficacy in field conditions and side effects of Lysobacter capsici AZ78, a biocontrol agent of Plasmopara viticola. Biocontrol Science and Technology, 1-22. https://doi.org/10.1080/09583157.2022.2064431

 

Margaritopoulou, T., Kizis, D., Kotopoulis, D., Papadakis, I. E., Anagnostopoulos, C., Baira, E., Termentzi, A., Vichou, A.-E., Leifert, C., & Markellou, E. (2022). Enriched HeK4me3 marks at Pm-0 resistance-related genes prime courgette against Podosphaera xanthii. Plant physiology, 188(1), 576-592. https://doi.org/10.1093/plphys/kiab453

 

Pradipta, A., Soupios, P., Kourgialas, N., Doula, M., Dokou, Z., Makkawi, M., Alfarhan, M., Tawabini, B., Kirmizakis, P., & Yassin, M. (2022). Remote Sensing, Geophysics, and Modeling to Support Precision Agriculture—Part 1: Soil Applications. Water, 14(7), 1158.  https://doi.org/10.3390/w14071158

 

Economidou, Y., Doula, M., & Zorpas, A. (2021). Mitigation of the effects of climate change in the agricultural sector of Cyprus, through optimization of benefit. Water Supply, 21(6), 2947-2958. https://doi.org/10.2166/ws.2021.118

 

Beris, D., Malandraki, I., Vassilakos, N., Theologidis, I., Rampou, A., Kektsidou, O., Massart S. & Varveri, C. (2021). Association of citrus virus A to citrus impietratura disease symptoms. Phytopathology, https://doi.org/10.1094/PHYTO-01-21-0027-R.

 

Gaafar, Y. Z., Westenberg, M., Botermans, M., László, K., De Jonghe, K., Foucart, Y., Ferretti, L., Kutnjak, D., Pecman, A., Mehle, N., Kreuze, J., Muller, G., Vakirlis, N., Beris, D., Varveri & C., Ziebell, H. (2021). Interlaboratory comparison study on ribodepleted total RNA high-throughput sequencing for plant virus diagnostics and bioinformatic competence. Pathogens, 10(9), https://doi.org/1174. 10.3390/pathogens10091174

 

Holeva, M. C., Sklavounos, A., Rajeswaran, R., Pooggin, M. M., & Voloudakis, A. E. (2021). Topical application of double-stranded RNA targeting 2b and CP genes of Cucumber mosaic virus protects plants against local and systemic viral infection. Plants, 10(5), 963. https://doi.org/10.3390/plants10050963

 

Zorpas, A. A., Doula, M. K., & Jeguirim, M. (2021). Waste Strategies Development in the Framework of Circular Economy. In (Vol. 13, pp. 13467): MDPI. https://doi.org/10.3390/su132313467

 

Margaritopoulou, T., Toufexi, E., Kizis, D., Balayiannis, G., Anagnostopoulos, C., Theocharis, A., Rempelos, L., Troyanos, Y., Leifert, C., & Markellou, E. (2020). Reynoutria sachalinensis extract elicits SA-dependent defense responses in courgette genotypes against powdery mildew caused by Podosphaera xanthii. Scientific reports, 10(1), 1-17. https://doi.org/10.1038/s41598-020-60148-6

 

Beris, D., Kotsaridis, K., Vakirlis, N., Termentzi, A., Theologidis, I., Moury, B. & Vassilakos, N. (2020). The plasma membrane Cation binding protein 1 affects accumulation of Potato virus Y in pepper both at the systemic level and in protoplasts. Virus Research, 280,  197899, ISSN 0168-1702, https://doi.org/10.1016/j.virusres.2020.197899

 

Holeva, M. C., Morán, F., Scuderi, G., Gonzalez, A., López, M. M., & Llop, P. (2019). Development of a real-time PCR method for the specific detection of the novel pear pathogen Erwinia uzenensis. Plos one, 14(7), e0219487. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0219487

 

Loreti, S., Cunty, A., Pucci, N., Chabirand, A., Stefani, E., Abelleira, A., Balestra, G. M., Cornish, D. A., Gaffuri, F., Giovanardi, D., Gottsberger, R.A., Holeva, M., Karahan, A., Karafla, C.D., Mazzaglia, A., Taylos, R., Cruz, L., Lopez, M.M., Vanneste, J.L. & Poliakoff, F. (2018). Performance of diagnostic tests for the detection and identification of Pseudomonas syringae pv. actinidiae (Psa) from woody samples. European Journal of Plant Pathology, 152(3), 657-676. https://doi.org/10.1007